powrot do hipertekst
 
magazyn
warsztaty
cyborg cafe
gutenberg pub
blog
skrzynka
   
k s i ą ż k a : S t e r n e - T r i s t a m  S h a n d y
               
 
 
   
Życie i myśli J.W Pana Tristrama Shandy - komiczna metapowieść angielskiego powieściopisarza uznawana jest za pierwszą nowożytną protohiperfikcję. To, o czym Sterne w swojej książce opowiada, nie jest tu tak ważne jak sposób, w który to czyni. Narracyjna logika Sterna porusza się w obszarze ciągłej gry z możliwościami sztuki opowiadania, gry z fabułą z jej ciągami przyczynowo-skutkowymi i jej dążeniem do zamknięcia, nadrzędnym mechanizmem, który rządzi tą logiką jest mechanizm dygresji. Są one dla samego autora promieniamim słońca, życiem i samą duszą lektury, jeśli wyrzucilibyśmy je z ksiażki, równie dobrze moglibyśmy wyrzucić całą książkę. Tristram Shandy to także obszerna krytyka książki jako materialnego obiektu, Sterne wykorzystuje tu wiele technik, by zwrócić uwagę na materialność tekstu i przeźroczystość języka prozy, narusza także stabilną pozycję autora. Są tu puste strony, które uzupełnić może czytelnik, rozdziały są poprzestawiane, przedmowa znajduje się w połowie księgi trzeciej, a inwokacja na końcu, autor przedstawia też na przykład wykresy możliwych narracji.  

Choć Tristram Shandy wyprzedza wiele z technik stosowanych w hipertekstowej fikcji - to dzieje się tak tylko do pewnego stopnia. Czytelnik nadal bowiem zmuszony jest do podążania za tekstem strona po stronie, od początku do końca. Dochodzi tu nawet do paradosku - poznając możliwości nielinearnej prezentacji tekstu, czytelnik mając przezd sobą utwór linearny, może popaść w zniechęcenie. Mimo to utwór Sterne`a pozostaje źródłem pomysłów i technik dla pisarzy i perfekcyjnym przykładem połączenia ducha eksperymentu z żywiołem komizmu.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  • protohiperteksty
  • magiczne xanadu coleridge`a
  • ideał książki

     
  • borges i biblioteka babel
      
     
  • klasyka hiperfikcji
     
     
  • książka drukowana
     
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
       
     

    copyright (c) techsty 2002