Wariacje na kwadrat magiczny to jedna z najbardziej znanych i omawianych prac wizualno-dźwiękowo-poetyckich Romana Bromboszcza. Minimalistyczna szachownica złożona z 36 pól, na każdym z nich litera kryjąca w sobie kolejne litery, kolory a przede wszystkim – dźwięki. Kwadrat jest bowiem rodzajem matrycy, instrumentu, na którym czytelnik, najeżdżając na pola, aktywuje kolejne sekwencje nielinearnego koncertu. Rytm, podobnie jak w utworze Rotator, wyznacza sam czytelnik, sterując pojawianiem się animacji i zdarzeń ruchem myszką.

Roman Bromboszcz - Wariacje na kwadrat magiczny

Brombosz pisze w omówieniu utworu:

Praca jest bazą danych składająca się z liter i dźwięków. Litery ułożone są w serie. Wybranym literom przypisane są dźwięki. Dzieło uruchamia się w położeniu statycznym. Użytkownik uruchamia je myszą, klikając wybrane litery i w ten sposób puszcza w ruch serie wraz z przypisanymi do liter dźwiękami. Dynamiczna struktura oscyluje pomiędzy możliwymi znaczeniami słów tworzonych przez losowe uruchamianie sekwencji oraz czystą grą znaczących o zmysłowym powabie. Naciskanie klawiszem myszy uruchamia sekwencje, najeżdżanie myszą zatrzymuje je. Klawisz F11 uruchamia widok pełnoekranowy, klawisz F5 restartuje całość. Dzieło sztuki oferuje nam ogrom możliwości, ilość wariacji jakie możemy wytworzyć liczy sobie 36 do potegi 24. Prześledzenie ich wszystkich przekracza możliwości percepcji odbiorcy. Jednak nie chodzi tu o ich znajomość. Celem jest gra i zabawa, znalezienie tych permutacji, które okażą się audiowizualnie ciekawe, inpirujące, intensywnie oddziałujące na odbiorcę.

Praca stworzona została w programie Flash i – jak wiele innych przykładów polskiej literatury cyfrowej – nie da się jej obecnie doświadczyć w jej pierwotnej formie.