Marc Saporta - Composition no. 1
Composition
no. 1 Marca Saporty to książka
w formie pociętych i złożonych w talię kartek. Ta awangardowa powieść traktuje o losach pewnego Francuza podc zas II wojny światowej. Aby rozpocząć
lekturę i podążać jej torem - czytelnik
musi "książkę" rozkładać jak karty i dopasowywać poszczególne strony. Autor
nie podaje tu żadnych konkretnych wskazówek odnośnie kolejności zdarzeń
i wiele z jego kompetencji przerzuconych zostaje na czytelnika.
Ta "już-nie-książka" jest raczej publikacją okolicznościową, przeznaczoną
dla kolekcjonerów, gdyż w formie fizycznej, jako nieuporządkowany
zestaw kartek, czytać się ją trudno, co zadecydowało też o jej rynkowej krytycznej porażce. Jako taka zapoczątkowuje ona pewną skromną, awangardową tradycję "książek-talii". Dołączają do niej (publikując przede wszystkim własnym nakladem) między innymi: Peter Beaman z książką Deck of Cards, Henry James Korn - The Pontoon Manifesto, Martin Stephen Moskov - A shuffle - book, Arnold Skemer - Momus, Pedro Pietri - I never promised you a cheesburger.
Composition no. 1 podobnie jak inne tego typu pozycje, aż proszą się o przeniesienie na ekran komputera, w zasugerowanie relacji między poszczególymi kartkami za pomocą odnośników. Tak się jednak, z różnych przyczyn, nie dzieje.
Jako utwór awangardowy, nowatorski i śmiało przełamującyc konwencje linearności w literaturze druku, Composition no 1 wpisuje sie w nurt protohipertekstów, obok innych utworów, takich jak - Gra w klasy Julio Cortazara, Blady Ogień Vladimira Nabokova, Cent mille miliards de poems Raymonda Queaneau czy zwłaszcza - Słownik Chazarski Milorada Pavica.