Na
dnie opowieści? 01
Joanna Roszak
Tęsknota za
wnikaniem, skrytkowość wpisane są w naturę hipertekstu. W tego rodzaju
literaturze czytelnik ma do czynienia z zagęszczeniem. Dichtung
sprawia, iż obcowanie z hipertekstem polega na wnikaniu, przenikaniu,
niekiedy przemykaniu, wywoływaniu opowieści. Odbiorca znajduje się
niejako w czeluściach tekstu - jest Tezeuszem.
Mieszkamy
we wnętrzu szafy, na samym dnie zapomnienia, wśród połamanych
lasek i zatrzaśniętych pudełek |
Charakter
literackiego hipertekstu odpowiada charakterowi pomieszczeń strychowych.
Wskazać można na pewne jego powinowactwa z baśniowym światem faunów
i lwa Aslana. Rzeczywistość jest wspólna, a oddzielona, fragment
płynnie przechodzi we fragment, a równocześnie czytelnik ma świadomość
kolejnych cezur. C. S. Lewis w Opowieściach z Narnii pierwszą
wprowadza
do szafy Łucję. "Oczywiście nie zapomniała o pozostawieniu otwartych
drzwi, ponieważ wiedziała, że to bardzo głupio przypadkowo zamknąć
się w szafie. (...)". Czytelnikowi hipertekstowej opowieści często
brak takiej przezorności. Lektura jest przygodą, jest przyjemnością,
drzwi pozostają w zapomnieniu. Jak Łucja zaglądała do szafy, tak
czytelnik zagląda do wnętrza opowieści. Szafa (czytaj: opowieść)
staje się azylem. Zarówno w baśni Lewisa, jak i w prozie
poetyckiej Zbigniewa Herberta:
Zawsze podejrzewałem, że to miasto jest
falsyfikatem. Ale dopiero w zamglone południe wczesnej wiosny, kiedy
powietrze pachnie krochmalem, odkryłem, na czym polega oszustwo.
Mieszkamy we wnętrzu szafy, na samym dnie zapomnienia, wśród połamanych
lasek i zatrzaśniętych pudełek. Sześć brązowych ścian, nogawki chmur
nad głową i to, co do niedawna uważaliśmy za katedrę - a jest smukłą
butelką zwietrzałych perfum. O, biedne noce, kiedy modlimy się do
przelatującej komety mola.
Wnętrze
szafy (hipertekstu) jest zagadką. Opowieści (czy raczej jej segmenty)
dziwią się sobie nawzajem. Tak, jak dziwią się sobie kolejne rozdziały
Gry w klasy Julio Cortazara.
Szczególny status fragmentu polega tu na nieprzypadkowej przypadkowości.

|
|