W 1991 roku na konferencji ACM w San Antonio w Teksasie Tim Berners-Lee zaprezentował prototyp swojego systemu Ogólnoświatowej Sieci. Od tego momentu rozwój technologii cyfrowych ruszył z impetem w stronę protokołów http (hypertext transfer protocol) i modelu hipertekstu zaproponowanego przez Bernersa-Lee, który uznawany jest za kontynuację modeli Nelsona. Jak przypomina Manuel Castells, pierwotny projekt www zakładał współistnienie przeglądarki stron internetowych i edytora tych stron. W założeniu sieć miała być przestrzenią swobodnej wymiany wiedzy i informacji oraz łączenia i rekombinacji wszystkiego, co cyfrowe, i pochodzące z różnych źródeł, w nowe konfiguracje i jakości, które są natychmiast przetwarzane w sieci w "niekończącym się procesie produkcji informacji, komunikacji i sprzężenia zwrotnego dokonujących się na żywo w określonym, żądanym czasie". Komercyjny rozwój sieci zredukował ten projekt do pasywnego otrzymywania informacji przez odbiorcę. Rozwój mediów społecznościowych jeszcze radykalniej zredukował tę ideę do pasywnego odbioru treści podsuwanych przez pracę algorytmów. Dziś, wszelką treść, którą odnajdujemy w wyszukiwarkach internetowych, w mediach społecznościowych i w obrębie interfejsów dużych modeli językowych, jest w coraz większym stopniu treścią zapośredniczoną i "remediowaną" przez algorytmy sztucznej inteligencji.
Pojawienie się internetu odegrało fundamentalną rolę w rozwoju kultury cyfrowej oraz literatury i sztuki elektronicznej. Bez internetu, który na dobre zaczął wchodzić do powszechnego użytku w okolicach roku 1994, kwestia pisarstwa elektronicznego, interaktywnych fikcji i literackich hipertekstów nie opuściłaby wąskiego grona specjalistów, teoretyków i użytkowników lokalnych lub uniwersyteckich sieci. Wraz z demokratyzacją internetu powszechny dostęp do sieci połączonych ze sobą tekstów stał się faktem. Wraz z rosnącą popularności internet jako medium stał się dla wielu autorów głównym i "pierwotnym" środowiskiem dla literatury cyfrowej.
Mimo swoich ograniczeń, które na przykład nie pozwoliły w pełni zaprezentować hiperteksty powstałe w autorskich systemach stacjonarnych, takich jak Storyspace i Hypercard (popołudnie. pewna historia wciąż nie doczekała się swojej edycji online, choć w przypadku polskiego przekładu funkcjonuje ona w obrębie przeglądarki www. Victory Garden Stuarta Moulthropa posiada wersję online dopiero od 2022 roku), internet i spokrewnione technologie pozostają jedyną szansą na długowieczność i popularyzację klasycznej, przedinternatowej literatury elektronicznej.
Rozbudowane aparaty nawigacyjne, systemy dynamicznych warunkowych hiperłączy, domyślnie nie zaimplementowane przez wynalazcę www Tima Bernersa-Lee, można dziś emulować właśnie w sieci, w jej otwartych, darmowych i współdzielonych technologiach. Miejmy nadzieję, że na długo będą one stanowić przyczółek swobodnej wymiany informacji, innowacji i obiektów artystycznych jako odpowiedź na komercyjne i restrykcyjne środowiska post-sieci.
Źródła
Manuel Castells, The Network Society 2011, s. 11.
Nick Montfort, A Web Reply to the Post-Web Generation 2018.