W pierwszej fazie rozwoju hipertekstu na cyfrowe formy literackie patrzyło się jak na interaktywną realizację założeń poststrukturalistycznych i kolejną awangardową odnogę postmodernizmu. Nic dziwnego, że wiele z hiperfikcji miało wpisaną w siebie metarefleksyjność. Pogłębiał to także fakt, iż wielu pisarzy było, czasem siłą rzeczy, propagatorami i teoretykami tego gatunku, niektóre hiperfikcje przeradzały się zatem nie tylko w meta-hiper-fikcje, ale wręcz w manifesty hipertekstualnego podejścia do sztuki i literatury, czego przykładem Hiertekstualna Świadomość Marka Ameriki czy Lexia to Perplexia Talana Memmotta. Odautorskei refleksje na temat hipertekstowej narracji i roli komputera jako literackiego medium odnajdujemy w powieściach afternoon. a story, w Patchwork Girl. Hipertekst staje się w tej refleksji modelem współczesnego świata jako wielkiego, połączonego kolażu, w którym zszywane są ze sobą poszczególne dzieła literackie, gatunki artystyczne, maszyny i ludzkie ciała (w figurze cyborga).

Narracja rozgałęziająca się, zachęcająca czytelnika do wyboru i jednocześnie o swoich rozgałęzieniach opowiadająca wywodzi się od Laurence'a Sterna, Jana Potockiego i innych nowożytnych eksperymentatorów w medium druki i w gatunku powieściowym.

W tej tradycji semantyka literacka wchodzi w związki z materialnością medium, z mechaniką lektury, ze światem autora bądź światem czytelnika. Literatura cyfrowa poszerza metarefleksyjność o aspekty sprawcze, tworząc nowe odmiany metonimii, takie jak hiperlepsa, uprzywilejowując i uaktualniając takie klasyczne figury jak metalepsa i syllepsa. Aspekty operacyjne tekstu, linki, metateksty techniczne, dane neolokacyjne czy biometryczne (w aplikacjach na smartfony) stają się nowym polem ekspresji meta refleksyjności.

Przykładem fragment z powieści Hegiroskop Stuarta Moulthropa. Klikając w link "Na wieki" odesłani jesteśmy do strony, którą mamy przed oczami. W ten sposób powstała "pętla" trwać może rzeczywiście na wieki....Z kolei Sonet Niezachodzący Leszka Onaka to wiersz odświeżający swoją treść z coraz to nowych nagłówków polskich portali informacyjnych.

Mówiąc o metarefleksyjności warto wspomnieć o istnieniu hipertekstów niefabularnych, esejów traktujące o hipertekście jako takim. Najlepszym przykładem są Hipertekstowe Ogrody Marka Bernsteina, poświęcony problemom nawigacji i struktury hipertekstowej, czy też hipertekstowa recenzja utworu Czary i Mary Anety Kamieńskiej, napisana przez Dorotę Sikorę.